Ekran Testi Sözlüğü
ScreenTestLab'da kullanılan ekran teknolojisi terimlerinin Türkçe tanımları. ABL'den VRR'ye kadar — ekran test ederken veya satın alırken karşılaşacağınız her terim.
ABL
Automatic Brightness Limiter — büyük ve parlak alanlarda OLED'in aşırı ısınmasını önlemek için toplam parlaklığı düşürür.
Adobe RGB
Adobe Systems tarafından geliştirilen geniş renk uzayı; sRGB'den daha geniş yeşil ve mavi kapsama alanı.
ANSI Contrast
Aynı ekranda 4×4 siyah-beyaz dama deseniyle ölçülen paralel kontrast oranı.
Aspect Ratio
Ekranın genişliğinin yüksekliğine oranı; 16:9, 21:9, 32:9 gibi gösterimlerle ifade edilir.
Bit Depth
Her pikselin gösterebileceği renk sayısını belirleyen bit sayısı; 8-bit, 10-bit, 12-bit.
Black Crush
Karanlık sahnelerde gölge detaylarının kaybı; çok düşük parlaklık seviyelerinde ayrım yapılamaz.
Blooming
Parlak nesnelerin çevresinde oluşan ışık halesi; özellikle FALD ve Mini LED panellerde görülür.
Burn-in
Statik görüntülerin uzun süreli gösterimi sonucu ekranda kalıcı izler; OLED panellerde en yaygın.
Color Gamut
Bir ekranın görüntüleyebileceği renk yelpazesinin kapsamı; sRGB, DCI-P3, Adobe RGB, BT.2020.
Color Temperature
Işığın sıcaklığını Kelvin cinsinden ifade eder; 6500K standart, daha düşük sarımsı, daha yüksek mavi.
Contrast Ratio
En parlak beyaz ile en karanlık siyah arasındaki parlaklık oranı; daha yüksek daha iyi.
DCI-P3
Dijital sinema için kullanılan geniş renk uzayı; sRGB'den %26 daha geniş kapsama alanı.
Delta E (ΔE)
İki renk arasındaki farkın ölçütü; ΔE < 2 çıplak gözle ayırt edilemez kabul edilir.
DPR
Device Pixel Ratio — fiziksel pikseller ile CSS pikselleri arasındaki oran; Retina 2x, 4K 1.5x.
FALD
Full Array Local Dimming — tüm panelde dağıtılmış LED'lerle lokal karartma; daha iyi siyah seviye.
Frame Rate (FPS)
Saniyede görüntülenen kare sayısı; 24, 30, 60, 120, 144, 240 FPS yaygın değerler.
FRC
Frame Rate Control — 8-bit panellerin hızlı renk geçişleriyle 10-bit etkiyi taklit etmesi.
FreeSync
AMD'nin değişken yenileme hızı (VRR) teknolojisi; yırtılma ve sütunlanmayı önler.
G-Sync
NVIDIA'nın değişken yenileme hızı (VRR) teknolojisi; yırtılma ve sütunlanmayı önler.
Gamma
Giriş sinyali ile çıkış parlaklığı arasındaki eğri; 2.2 standart, BT.1886 video için.
Ghosting
Hareketli nesnelerin arkasında kalan bulanık iz; yavaş piksel yanıt süresi nedeniyle.
HDR
High Dynamic Range — daha yüksek tepe parlaklık, daha geniş renk gamı ve daha derin siyahlar.
IPS
In-Plane Switching — geniş görüş açısı ve doğru renk; düşük kontrast, IPS glow olabilir.
IPS Glow
IPS panellerde karanlık sahnelerde köşelerde görünen hafif parıltı; açıyla değişir.
ISO 13406-2
Piksel kusuru kabulü için endüstri standardı. Sınıf II, milyonda 2 parlak + 2 koyu piksele izin verir.
Local Dimming
Bölgesel arka ışık karartma; FALD ve Mini LED panellerde siyah seviyeyi iyileştirir.
MEMC
Motion Estimation, Motion Compensation — TV'lerde hareket akıcılığını artıran ara kare üretimi.
Mini LED
Geleneksel LED'lerden daha küçük LED'lerle FALD; 1000+ zone, daha iyi HDR ve kontrast.
Nits
Parlaklık birimi; 1 nit = 1 cd/m². SDR için 250–350 nits, HDR için 1000+ nits tipik.
OLED
Organic Light Emitting Diode — her piksel kendi ışığını yayar; sonsuz kontrast, yanık riski.
PWM Dimming
Pulse Width Modulation — parlaklık kontrolü için hızlı açma/kapama; titreme yaratabilir.
Refresh Rate
Ekranın saniyede yenileme sayısı (Hz); 60 Hz standart, 144 Hz oyuncu, 240 Hz üst düzey.
Response Time
Bir pikselin bir renkten diğerine geçiş süresi (ms); GtG standart metrik, 1 ms üst düzey.
sRGB
Web ve genel kullanım için standart renk uzayı; çoğu içeriğin varsayılanı.
Stuck Pixel
Tek bir renkte sabitlenen piksel; genellikle kırmızı, yeşil veya mavi alt piksel.
Tearing
Ekranın farklı bölümlerinin farklı kareleri göstermesi; VSync ve VRR ile çözülür.
VA
Vertical Alignment — yüksek kontrast (3000:1), daha dar açı; oyun ve sinema için iyi.
VRR
Variable Refresh Rate — ekran yenileme hızının GPU FPS ile senkronize edilmesi.